Çoğu insan gnu projesinin ruhunun yazılımların dağıtılırken ücretlendirilmemesinden, ya da sadece maliyeti kadar ücretlendirilmesinden geldiğini düşünür.
Aslında özgür yazılım dağıtıcılarını istedikleri kadar ücretlendirme yapmaları konusunda cesaretlendiriyoruz. Eğer bu size şaşırtıcı geliyorsa lütfen okumaya devam edin.
“Free” kelimesinin iki genel anlamı vardır; hem özgür hem de bedava anlamına gelir. “Özgür yazılım” derken ücretten değil özgürlükten bahsediyoruz. (“konuşma hakkı” gibi, “bedava bira” gibi değil.) Özellikle kullanıcı programı çalıştırmakta, değiştirmekte ve değiştirerek ya da değiştirmeden dağıtmakta özgürdür anlamına gelir.
Özgür programlar bazen ücretsiz bazense büyük paralarla dağıtılır. Çoğunlukla aynı program farklı yerlerde iki şekilde de bulunabilir. Ancak ücrete bakılmaksızın program özgürdür,çünkü kullanıcılar programı kullanırken özgürdür.
Özgür olmayan programlar genellikle yüksek fiyatlarla satılır, fakat bazen bir dükkan size ücretsiz kopya verebilir. Buna rağmen yazılım özgür değildir. Ücretli ya da ücretsiz, kullanıcıların özgürlüğü olmadığı için program özgür değildir.
Özgür yazılım para meselesi olmadığı için düşük fiyat bunu daha özgür ya da özgüre yakın yapmaz. Yani eğer özgür yazılım kopyaları dağıtıyorsanız, iyi bir ücretlendirme ile iyi para kazanabilirsiniz.. Özgür yazılım dağıtıcılığı güzel ve yasal bir faaliyettir, bunu yaparsanız kar bile sağlayabilirsiniz.
Özgür yazılım bir topluluk projesidir ve buna bağlı olan herkes topluluğu geliştirmenin yollarını aramalıdır. Bir dağıtıcı için bunu yapmanın yolu karının bir kısmını Özgür Yazılım Vakfı na ya da diğer özgür yazılımı geliştirme projelerine vermektir. Gelişmeyi fonlayarak özgür yazılım dünyasının ilerlemesini sağlayabilirsiniz.
Özgür yazılım dağıtıcılığı gelişime fon sağlamak için iyi bir fırsattır. Bunu boşa harcamayın!
Fona katkıda bulunmak için biraz paranızın olması gerek. Eğer ücretlendirmeyi çok düşük yaparsanız gelişimi desteklemeye ayırmak için hiç paranız olmaz.
İnsanlar bazen yüksek bir dağıtım bedelinin, çok parası olmayan kullanıcıların özgür yazılımı geri planda göreceklerinden endişelenir. kişiye ait olan yazılım, larda olan tam olarak budur — ancak özgür yazılım farklıdır.
Fark özgür yazılımın etrafa yayılmaya eğilimli olmasi, ve özgür yazılımları edinmenin bir sürü yolu olmasıdır.
Yazılım cimrileri kişiye ait programları standart ücreti ödemeden kullanmanızı önlemek için ellerinden gelen pisliği yaparlar. Eğer ücret yüksekse, bu bazı kullanıcılar için programı kullanmayı zorlaştırır.
Özgür yazılımla kullanıcılar yazılımı kullanabilmek için dağıtım ücretini ödemek zorunda kalmazlar. Programa yazılımın kopyasına sahip bir arkadaşlarından kopyalayarak ya da internet erişimi olan bir arkadaşlarının yardımıyla ulaşabilirler. Birkaç kullanıcı bir araya gelerek CD-ROM un bedelini bölüşebilir ve hepsi sırayla yazılımı yükleyebilir. Yüksek CD-ROM ücreti yazılım özgür olduktan sonra büyük bir engel sayılmaz.
Bir diğer yaygın endişe ise özgür yazılımın popülerliği hakkında. İnsanlar yüksek dağıtım ücretinin kullanıcı sayısını azaltacağını, ya da düşük ücretin kullanıcıları cesaretlendirmek için daha uygun olduğunu düşünür.
Bu kişiye ait olan yazılımlar için doğrudur — ama özgür yazılım farklıdır. Kopyalara ulaşmanın birçok yolu olduğu için dağıtım ücretinin popülarite üzerinde etkisi daha azdır.
Uzun vadede özgür yazılımı kaç kişinin kullandığı başlıca; özgür yazılımın neler yapabildiği, ve kullanımının ne kadar kolay olduğuyla belirlenir. Birçok kullanıcı özgür yazılım istedikleri işleri yapamazsa kişiye ait olan yazılımları kullanmaya devam edecektir. Nitekim, uzun vadede özgür yazılım kullanıcılarının sayısını artırmak istiyorsak herşeyin üzerinde daha çok özgür yazılım geliştirmeliyiz.
Bunu yapmanın en direk yolu ihtiyaç duyulan özgür yazılımları veya el kitaplarını geliştirmektir. Fakat yazmak yerine dağıtma işini yapıyorsanız, yapacağınız en iyi yardım, diğerlerinin yazmasına destek olmak için katkıları artırmaktır.
Açıkçası, “satıcılık” para için mal alıp satmak demektir. Özgür bir programın kopyasını satmak yasaldır ve biz bunu teşvik ediyoruz.
Halbuki insanlar “yazılım satmayı”, birçok şirketin yaptığı gibi yazılımı özgür olmaktan çok kişiye ait hale getirmek diye düşünür.
Sivrilikleri dikkatlice çizmeyecekseniz, bu makalenin belirlediği yol gibi, “yazılım satma” terimini kullanmaktan kaçınmanın ve onun yerine başka kelimler seçmenin daha iyi olacağını öne sürüyoruz.Örneğin,“bir ücret karşılığı özgür yazılım dağıtmak” diyebilirsiniz —bu karmaşıklık değildir.
Bir özel durum hariç GNU Genel Umuma Açık Lisans (GNU GPL) ın özgür yazılım kopyaları için ne kadar ücretlendirme yapacağınıza dair içbir kısıtlaması yoktur. Hiç ücretlendirmeyebilirsiniz, bir peni , bir dolar ya da milyar dolarlar olarak da ücretlendirebilirsiniz. Bu tamamen size ve pazaryerinize bağlı, yani eğer kimse bir kopya için milyar dolar ödemek istemiyorsa bize şikayet etmeyin.
Tek istisna, ikilik kodların kaynak kodlarıyla beraber dağıtılmadığı durumlardır. GNU GPL bunu yapanlardan bir sonraki isteklerinde kaynak kodu sağlamalarını ister. Kaynak kod ücretinde bir limit olmaksızın, herhangi birinin ödemesi için çok fazla olabilecek bir ücret —bir milyar dolar gibi&mdash de belirleyebilirler ve bu gerçekten gizli tutulurken kaynak kodu serbest bırakmakmış gibi görünür. Bu durum neticesinde kullanıcının özgürlüğünü garanti etmek amacıyla kaynak için ücreti sınırlandırmalıyız. Alışılmış durumlarda, dağıtım ücretlerini sınırlandırma için bir gerekçelendirme olmamasıyla beraber, bu sebepten biz de sınırlandırmıyoruz.
Bazen aktiviteleri GNU GPL nin izin verdiği sınırı aşan şirketler; “GNU yazılımlarına para yatırmayacaklarını” ya da bu gibi şeyler söyleyerek izin için yalvarırlar. Ama bu şekilde hiç biryere varamazlar. Özgür yazılım özgürlükle ilgilidir ve GPL kullanımında ısrar etmek özgürlüğü savunmaktır. Kullanıcıların özgürlüğünü savunduğumuz zaman bir dağıtımın ücreti ne kadar olarak belirlenmiştir gibi yan problemlerle zihnimizi meşgul edip rahatsız olmayız. Özgürlük asıl meseledir, tüm meseledir, ve tek meseledir.