GNU/Linux SSS, yazar Richard Stallman
Bu sorun hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, Linux ve GNU Projesi başlıklı, Neden GNU/Linux? başlıklı ve GNU ' yu hiç duymamış olan GNU kullanıcıları. başlıklı sayfalarımızı okuyabilirsiniz.
İnsanlar diğerlerinin “Linux” olarak adlandırdıkları sistem için GNU/Linux ismini kullandığımızı ve bu ismin kullanımını tavsiye ettiğimizi gördüklerinde, bir çok soru sorabiliyorlar. İşte genel sorular, ve bizim cevaplarımız .
- Neden sistemi Linux olarak değil de GNU/Linux olarak isimlendiriyorsunuz?
- Çekirdek gibi Linux tabanlı bir çok işletim sistemi dağıtımları
temel olarak GNU işletim sisteminin değiştirilmiş versiyonlarıdır. Biz
GNU' yu geliştirmeye 1984 yılında başladık, bu da Linus Torvalds çekirdeği
yazmaya başlamadan yıllar önceydi. Hedefimiz tamamiyle özgür bir işletim sistemi
geliştirmekti. Tabiiki, bütün parçaları geliştiremedik—fakat bunu yapılacaklar
arasına aldık. Ana bileşenlerin çoğunu en büyük tek yardımı biçimlendirerek geliştirdik,
Esas görüş de bizimdi.
Doğruyu söylemek gerekirse, hiç olmazsa aynı fikirde olmalıyız.
Daha fazla açıklama için Linux ve GNU Projesi ve GNU ' yu hiç duymamış olan GNU kullanıcıları , ve tarih için de GNU Projesi sayfalarına bakınız.
- İsim neden önemli?
- Linux' un geliştiricileri , çekirdek, özgür yazılım camiasına
yardım ettiği halde, bir çokları özgürlüğü umursamıyor bile.
bütün sistemin Linux olduğunu düşünen insanlar zihinlerinin karışmasına
ve bu geliştiricilere gerçekte var olmadıkları camiamızın tarihinde
bir rol atamaya meyillidirler. Daha sonrasında bu geliştiricilerin
görüşlerine haddinden fazla ağırlık verirler.
Sistemi GNU/Linux olarak isimlendirmek bu camiayı inşa etmemizde rol alan idealizm rolünü tanır, ve halkın bu ideallerin elverişli ehemmiyetlerini tanımasına yardım eder.
- Bir çok insanın sistemi “Linux” olarak isimlendirmesi nasıl gerçekleşti?
- Sistemi “Linux” olarak isimlendirmek doğru olan bilgiden daha hızlı yayılan
bir karmaşıklıktır.
Linux' u GNU sistem ile bir araya getiren insanlar yaptıklarının ne olduğunun farkına varamayacaklar. İlgilerini Linux' a odakladılar ve GNU ile birleşimi idrak etmediler. Sahip olduklarına uygun olmadığı halde “Linux” olarak isimlendirmeye başladılar. Bunun nasıl bir problem olduğunu idrak etmemiz ve insanlardan bu alışkanlığı düzeltmelerini istememiz bir kaç yılımızı aldı. O zamandan beri, karmaşıklık büyük bir başlangış gerçekleştirdi.
Sistemi “Linux” olarak isimlendiren bir çok insan bunun neden doğru şey olmadığını hiç duymamışlar. Diğerlerini bu ismi kullanırken görmüşler ve doğru olduşunu varsaymışlar. “Linux” ismi aynı zamanda sistemin kökenin yanlış bir resmini dağıtıyor, çünkü insanlar sistemin tarihçesinin bu isme uygun olduğunu sanmaya yönleniyor. Örnek olarak, onlar geliştirilmesinin 1991' de Linus Torvalds tarafından başlanıldığına inanırlar. Bu yanlış resim sistemin “Linux” olarak isimlendirilmesi gerektiği düşüncesine yeniden kuvvet verilmesine yönlendirir.
Bu dosyadaki soruların çoğu insanların alışkın oldukları ismi kullanmalarını haklı çıkarma teşebbüslerine işaret eder.
- Genellikle “Linux” yerine “GNU/Linux”' u mu kullanmalıyız ?
-
Her zaman— değil sadece bütün sistemden bahsederken. Eğer özellikle
çekirdekten bahsediyorsanız, geliştiricisinin seçtiği “Linux” ismini kullanabilirsiniz.
İnsanlar bütün sistemi “Linux” olarak isimlendirdiğinde, bütün bir sistemi çekirdek ile aynı isim altında adlandırmalarının neticesidir. Bu bir çok karmaşıklığa sebep olmaktadır, çünkü sadece uzmanlar bir durumun çekirdek ya da tüm sistemle alakalı olup olmadığı hakkında beyanat verebilir. Tüm sistemi “GNU/Linux” olarak , ve çekirdeği de “Linux” olarak adlandırarak, belirsizlikten kaçınmış olursunuz.
- Eğer ortalıkta GNU diye bir şey olmasaydı Linux gene aynı başarıyı kazanailir miydi?
-
Alternatif dünyada, GNU/Linux gibi başka hiçbir olmazdı, ve
galiba hali hazırda özgür bir işletim sistemi de olmazdı.
1980' lerde GNU Projesi ve ( sonrasında) GNU Projesine kodu
özgürleştirmeye başlamak için talepte bulunan Berkeley CSRG dışında
hiç kimse özgür bir işletim sistemi geliştirmeye kalkışmadı.
Linus Torvalds 1990 yılında Finlandiya' da GNU hakkındaki bir konuşmadan etkilenmişti. Bu etki olmaksızın Unix gibi bir çekirdek yazmış olması bile olasıdır, ama galiba özgür bir yazılım olamamıştır. 1992 yılında Linus onu GNU GPL altında yeniden yayımlayınca ettiğinde özgür hale geldi. (0.12 versiyonu için yayım notlarına bakınız.)
Torvalds Linux' u başka özgür yazılım lisansları altında yayımlamış olsaydı bile, yalnız başına özgür çekirdek dünya için çok da fazla bir değişiklik yaratmazdı. Linux' un anlamlılığı, tamamen özgür işletim sistemi: GNU/Linux gibi daha büyük bir iskelete uymasından ileri gelmektedir.
- İnsanları bu istek ile bölmeseniz camia için daha iyi olmaz mı?
-
İnsanlardan “GNU/Linux” demelerini sistemekle, onları bölmüş olmuyoruz.
Biz onlardan GNU işletim sistemi için GNU Projesi güveni vermelerini istiyoruz.
Bu hiç kimseyi eleştirmez ya da hiç kimseyi dışlamaz.
Fakat, bizim böyle dememizden hoşlanmayan insanlar var. Bazen bizi yanıtla itip defediyorlar. Bazen insan merak ediyor acaba her fırsatta bize göz dağı vererek susturmaya mı çalışıyorlar diye. Bu bizi susturamaz, fakat camiayı bölmeye vesile olabilir, umuyoruz ki onları durmaları için ikna edebilirsiniz.
Fakat, bu camiamızın bölünme sebeplerinden ikinci derece bir sebeptir. Camiadaki en büyük bölünme özgür yazılımı sosyal ve etik bir konu olarak değerlendiren ve müseccel yazılımı sosyal bir problem olarak gören ( özgür yazılım hareketinin destekçileri) insanlar ile sadece pratik faydalardan bahseden ve özgür yazılımı sadece randımanı yüksek olan geliştirme modeli olarak sunan ( açık kaynak hareketi ) insanlar arasındadır.
Bu fikir ayrılığı sadece isim meselesi değildir— temel değerleri ayırmanın meselesidir. Bu fikir ayrılığı hakkında düşünmek ve bir şeyler görmek camia için önemlidir. “Özgür yazılım” ve “açık kaynak” isimleri iki pozisyonun manşetleridir.Neden Özgür Yazılım Açık Kaynaktan Daha İyidir? makalesine bakınız.
Değerler üzerindeki fikir ayrılığı insanların camiamızda GNU Projesi' nin rolüne gösterdikleri ilginin tutarı ile kısmen hizalanmaktadır. Özgürlüğe değer veren insanlar sistemi daha çok “GNU/Linux” olarak çağırıyorlar, ve sistemi “GNU/Linux” olarak öğrenmiş insanlar daha çok özgürlük ve camia için felsefi değerlerimize ( sistem için isim seçmenin neden topluluk için gerçek farklılık yaratması) ilgi gösteriyorlar. Fakat, herkes sistemin gerçek kökenini ve ismini bilse bile bu fikir ayrılığı var olacaktır, çünkü mesele gerçek olandır.. Yalnızca eğer özgürlüğe değer veren biz ya herkesi ikna edebilirsek ( kolay olmaz) ya da tamamen bozguna uğrarsak ( umalım olmasın) gidebilir.
- GNU projesi, sistemi her hangi bireysel olarak seçilen isimlerden biri ile isimlendirmeya izin veren bireylerin konuşma özgürlüğü haklarını desteklemiyor mu?
- Elbette, işletim sistemini dilediğiniz şekilde isimlendirmek için konuşma özgürlüğünüz olduğuna inanıyoruz. Biz insanlardan GNU/Linux demelerini GNU Projesinin hakkı olanı vermek, GNU^ nun dayandığı özgürlük değerlerini ilerletmek, ve diğerlerine bu özgürlük değerlerinin sistemi hayata geçrdiği bilgisini vermek için istedik.
- Herkes GNU' nun sistem gelitirmedeki rolünü bildiğine göre, isimdeki “GNU/” yu söylenmeden geçilse olmuyor mu?
-
Deneyimler gösteriyor ki sistemin kullanıcıları , ve genelde bilgisayar
kullanıcısı halk, genellikle GNU sistemi hakkında hiç bir şey bilmiyor. Sistem hakkındaki
bir çok makale de “GNU” ismini ya da GNU' nun dayandığı idealleri zikretmemiştir.
İleride GNU'yu hiç duymamış olan GNU kullanıcıları makalesi açıklayacaktır.
Bunu söyleyen insanlar galiba bildikleri asosyaller hakkında düşünen asosyal dahiler. Asosyal dahiler genellikle GNU hakkında bilgi sahiidirler, fakat bir çoğu GNU' nun ne olduğu ile ilgili tamamen yanlış bir düşünceye sahiptirler. Örnek olarak, bir çoğu “araçlar”ın derlemesi, ya da araç geliştirmek için bir proje olduğunu düşünürler
Bu sorunun sözünün edilmesi, tipik olarak, başka bir yanlış anlamayı gösteriyor. “GNU' nun rolü“nün birşeyin geliştirilmesindeki işlevinden bahsetmek GNU'nun bir grup insan olduğunu varsaymaktır. GNU bir işletim sistemidir. Bunda ya da bir başka etkinlikte GNU'nun değil, ama GNU Projesi'nin işlevinden bahsetmek mantıklı olabilir.
- “GNU/Linux” u “Linux” olarak kısaltmak “Microsoft Windows” u “Windows” olarak kısaltmak gibi değil mi?
-
Sık kullanılan bir ismi kısaltmak , eğer kısaltma yanlış yola sevketmiyorsa,
kullanışlıdır.
Gelişmiş ülkelerde insanların çoğu “Windows”un Microsoft tarafından yapıldığını biliyor, bu yüzden “Microsoft Windows”u “Windows” olarak kısaltmak hiç kimseyi sistemin doğası ve kökeni gibi yanlış bir yola sevketmez. “GNU/Linux”u “Linux” olarak kısaltmak ise sistemin nereden geldiği konusunda yanlış bir fikir verir.
Sorunun kendisi yanlış bir yola sevkediyor çünkü GNU ve Microsoft aynı çeşit şeyler değiller. Microsoft bir şirkettir; GNU ise bir işletim sistemidir.
- GNU, Linux' un içerdiği programlama araçlarının bir derlemesi değil midir?
-
Linux' un tamamen bir işletim sistemi olduğunu düşünen insanlar,
eğer GNU hakkında bir şeyler duyarlarsa, genellikle GNU' nun ne olduğu ile
ilgili yanlış fikir edinirler. Bazı programlama araçlarımız kendi
kendilerine popüler olduklarından dolayı, onlar GNU' nun genellikle
“programlama araçları” olarak adlandırdıkları programlar—ın
bir derlemesinin ismi olduğunu düşünebilirler. “GNU”nun bir
işletim sistemi ismi olduğu fikrini “Linux”etiketlendirilmiş bir
işletim sistemi içindeki kavramsal iskelete uydurmak zordur.
GNU Projesi GNU işletim sisteminden sonra isimlendirildi—GNU sistemini geliştirmek için var olan bir projedir. (Bakınız 1983' deki ilk duyurusu.)
GNU işletim sistemi için ihtiyacımız olan GCC, GNU Emacs, GAS, GLIBC, BASH, vs. gibi programları geliştirdik.GCC, GNU Derleyici Koleksiyonu GNU işletim sistemi için yazdığımız bir derleyicidir. GNU Projesi üzerinde çalışan insanlar olan bizler, GNU sistemi için de Ghostscrit, GNUCash, GNU Chess ve GNOME'u geliştirdik.
- Bir işletim sistemi ve bir çekirdek arasındaki farklılık nedir?
-
Bizim terim olarak kullandığımız gibi, bir işletim sistemi çeşitli işlerin
yapılabilmesi adına bilgisayar kullanımı için elverişli olan programların
bütünüdür. Genel amaçlı bir işletim sisteminin tamamlanabilmesi için,
bir çok kullanıcının olmasını istediği gibi bütün işleri ele almalıdır.
Çekirdek işletim sistemi içerisindeki programlardan biridir— makinenin kaynaklarını yürütülen diğer programlara tahsis eden bir programdır.Çekirdek aynı zamanda diğer programları başlatma ve durdurma ile ilgilenir.
Konuları karıştırmak adına, bazı insanlar “çekirdeği” ifade etmek için “işletim sistemi” terimini kullanırlar. Terimlerin her iki kullanımı da bir çok yıl geriye gider. “Çekirdeği” ifade etmek için “işletim sistemi” kullanımı 80' lere giden, sistem tasarımı ile ilgili ders kitaplarında bulunur. 80' lerde, aynı zamanda, “Unix işletim sistemi” bütün sistem programlarını içeriyormuş gibi anlaşıldı, ve Berkeley' in Unix versiyonu da oyunları bile içeriyordu. GNU' nun Unix gibi bir işletim sistemi olmasını tasarladığımız için, aynı şekilde “işletim sistemi” terimini kullanıyoruz.
Çoğu zaman insanlar “Linux işletim sisteminden” bahsettiklerinde “işletim sistemi” terimini bizim kullandığımız gibi kullanıyorlar: programların derlemesinin tümünü kastediyorlar. Eğer bahsettiğiniz buysa, lütfen “GNU/Linux” diyin. Eğer sadece çekirdeği kastediyorsanız, bunun için “Linux” doğru isimdir, fakat lütfen yazılımın hangi bölümünden bahsettiğinizle ilgili karmaşıklığa engel olmanız için “çekirdek” ismini kullanınız.
Eğer programların tüm derlemesi için “işletim sistemi” yerine “sistem dağıtımı” gibi başka terimler kullanmyı tercih ediyorsanız, olabilir. Daha sonrasında GNU/Linux sistemi dağıtımlarından konuşabilirsiniz.
- Biz tüm sistemi çekirdeğin , Linux' un, ardından adlandırıyoruz. Bir işletim sistemini çekirdeğin ardından adlandırmak normal değil mi?
-
Bu alışkanlık çok nadir görülür— “Linux” isminin yanlış kullanımından
başka örnekler ulamıyoruz. Normal olarak bir işletim sistemi tek bir bütünlükte proje
olarak geliştirilir, ve geliştiriciler bütünü ele alarak bir isim seçerler. Çekirdeğin
genellikle kendi ismi olmaz — onun yerine, insanlar “şunun- ve- bunun çekirdeği” ya da
“şu- ve- bu çekirdek ” derler.
Çünkü bu iki yapı anlamdaş olarak kullanıldı, “Linux çekirdeği” ifadesi kolayca “Linuxun çekirdeği” gibi yanlış anlaşılabilir ve Linux çekirdekten daha fazlası olabilir diye ifade edilebilir. “Linux, çekirdek” ya da “çekirdek, Linux” diyerek veya yazarak gerçekleşecek yanlış anlaşılmanın olasılığından çekinebilirsiniz.
- “GNU/Linux” ile sorun çok uzun olması. Daha kısa bir isim önermek nasıl olur?
-
Bir süreliğine “Linux” ve “GNU” isimlerinin birleşimi olan
“LiGNUx” ismini denedik. Tepki çok kötüydü. İnsanlar “GNU/Linux' un” kabulüne
daha iyi yaklaştılar.
“GNU” sistem için en kısa kanuni isimdi, fakat daha önce belirttiğimiz nedenlerden dolayı biz onu “GNU/Linux” olarak adlandırdık.
- Linux ikincil olarak yazıldığına göre, sistemi basitçe “GNU” diye isimlendirsek yanlış mı olurdu?
-
Olgulara göre bu yanlış olmazdı, ama bu yapılacak en iyi şey değildir.
Sisteme sadece “GNU” demektense “GNU/ Linux” dememizin sebepleri
şunlardır:
- Tamamen GNU değildir— farklı bir çekirdeği vardır ( Linux) . GNU/Linux' u GNU' dan ayırmak faydalıdır.
- İnsanlardan Linus Torvalds' a itimat etmelerini kesmelerini istemek centilmence bir davranış olmazdı. Sisteme önemli bir bileşen yazmıştır.Biz sistemin geliştirilmesine başlamak ve bunu sürdürmekten dolayı pay kazanmak istiyoruz, fakat bu Linus' a sistemi “Linux” olarak isimlendirenlerin bize davrandığı gibi davranmamız gerektiği anlamına gelmiyor. Biz kesinlikle onun politik görüşleriyle aynı fikirde değiliz, sisteme yardımları kesip atmaya çalışmak yerine bu fikir ayrılığı ile açıkça ve şerefli bir şekilde uğraşıyoruz.
- Bir çok insanın sistemi “Linux” olarak bilmesinden dolayı, eğer biz “GNU” dersek sistem hakkında konuştuğumuzu anlamayabilirler. Eğer “GNU/Linux” dersek, ne duydukları ile ilgili bir bağlantı kurabilirler.
- eğer ürünün isminde “Linux” kullanırsam bir ücret ödemeliyim, ve aynı zamanda “GNU/Linux” için de geçerli. Peki, ücret yüzünden eğer “Linux” olmadan “GNU' yu” kullanırsam yanlış olur mu?
-
Sistemi “GNU” olarak isimlendirmekte hiç bir yanlış yoktur ; bu temel olarak
ne olduğudur zaten. Linus Torvalds' a pay vermek hoştur, fakat bunu yapmanın
ayrıcalığı için ödeme zorunluluğunuz yoktur.
Eğer bir ücret ödemekten kaçınmak için sisteme “Linux” demek yerine basitçe “GNU” demek istiyorsanız, sizi eleştirmeyeceğiz.
- Bugün sisteme başka projelerde katılmış bulunmaktadır; bunlar arasında TeX, X11, Apache, ve daha başka programlar var. Tartışmalarınız onlara da pay vermemiz gerektiğini ima etmiyor mu? ( Fakat bu anlamsızca uzun bir ada götürür.
-
Bizim söylediğimiz şey, sistemin başlıca geliştiricisine pay vermemiz
gerektiğidir. Başlıca geliştirici GNU Projesidir, ve sistem de basitçe GNU' dur.
Hakkedildiği yerde pay verme konusunda daha güçlü hissediyorsanız bazı ikinci dereceden katılımcıların sistemin isminde pay hakkettiğini düşünüyor olabilirsiniz. Eğer böyleyse, buna karşı tartışmak bize uzak olsun. Eğer X11' in sistemin isminde pay hakkediyorsa, ve eğer canınız sisteme GNU/X11/Linux demek istiyorsa, yapabilirsiniz. Eğer Perl' in bu ifade için bağırdığını düşünüyorsanız, ve canınız GNU/Linux/Perl yazmak istiyorsa, durmayın yazın.
GNU/X11/Apache/Linux/TeX/Perl/Python/FreeCiv gibi bir ismin anlamsız olmasından dolayı, bu noktada bir eşik belirlemeniz ve başka diğer ikincil katılımcıların isimlerini atlamanız gerekecektir. Eşiği belirlemeniz için doğru olan aşikar bir yer yoktur, bu yüzden nereyi isterseniz belirleyebilirsiniz, buna karşı çıkmayacağız.
Sistem için farklı isim seçeneklerine farklı eşik seviyeleri öncülük eder. Fakat dürüstük ve pay verme ile ilgili konulardan hiç bir olası eşik seviyesinde sonuç alamayacak tek isim, is “Linux” tur. Başlıca mükellefe ( GNU) pay vermeyi atlayarak bütün payı ikincil mükellefe (Linux) vermek dürüstlük olamaz.
- Bugün sisteme başka projelerde katılmış bulunmaktadır, fakat onlar XYZ/Linux şeklinde isimlendirilmesi için ısrar etmiyorlar. Neden GNU' ya özel davranalım?
-
Binlerce proje bugünün GNU/Linux sistemlerinin genellikle içerdiği
programları geliştirmişlerdir. Katılımlarından dolayı hepsi pay
hakketmişlerdir, fakat sistemin başlıca geliştiricileri olmadıkları için
ne kadar pay alacaklarını sormazlar.
GNU farklı çünkü katkıda bulunulmuş bir programdan , katkıda bulunulmuş programların derlemesinden de çok daha fazlasıdır. GNU sistemi oluşturan iskelettir.
- Bugün sisteme başka şirketler katılmış bulunmaktadır; bu sistemi GNU/Redhat/Novell/Linux diye isimlendirmemiz gerektiği anlamına gelmez mi?
-
GNU' nun Red Hat ya da Novell ile karşılaştırılması mümkün değildir; çünkü bir şirket, ya da bir organizasyon, ya da aktivite değildir. GNU bir işletim sistemidir. ( GNU Projesinden bahsettiğimizde, GNU sisteminin geliştirilmesi projesine işaret ederiz. ) GNU/ Linux sistemi GNU tabanlıdır, bu da GNU' nun neden isimnde yer alması gerektiğini açıklar.
Bu şirketlerin GNU/Linux sistemine bir çok katılımcıları GCC ve GNOME' u içeren çeşitli GNU paketlerine iştirak eden kodda yalan söylerler. GNU/Linux demek bu şirketlere kalan GNU geliştiricileri boyunca pay vermektedir.
- Neden “GNU Linux” yerine “GNU Linux” yazıyorsunuz?
-
İngilizce kurallarına göre, “GNU Linux” yapısında “GNU” kelimesi “Linux” kelimesini
tamlar. Bu da ya “GNU' nun Linux sürümü” ya da “bir GNU paketi olan Linux” anlamına gelebilir.
Bu anlamlardan hiç biri de eldeki duruma uygun değildir.
Linux bir GNU paketi değildir; GNU Projesi' nin himayesi altında ğeliştirilmedi ya da bilhassa GNU Projesi' ne iştirak etmedi. Linus Torvalds Linux' u bağımsız, kendine öz bir proje olarak yazdı. Yani “bir GNU paketi olan Linux” düşüncesi doğru değildir.
Linux' un farklı bir GNU sürümünden bahsediyoruz, çekirdekten. GNU Projesi' nin ayrı bir Linux sürümü yoktur. GNU/ Linux sistemleri Linux' un farklı bir sürümünü kullanmazlar; Linux' un esas kullanımı bu sistemlerdedir, ve Linux' un standart sürümü bu sistemler için geliştirilmiştir. Bu yüzden “GNU' nun Linux sürümü” de doğru değildir.
GNU' nun sürümü hakkında konuşuyoruz, çekirdek olarak Linux' a sahip olmasıyla sivrilmiş işletim sistemi. Eğik çizgi durumu uygun bir hale getirir çünkü “birleşim” anlamına gelir. ( “Girdi/Çıktı” gibi düşünün. )
“Birleşimi” tarif etmek için başka yollar da vardır. Eğer artı işaretinin daha açık olduğunu düşünüyorsanız, lütfen onu kullanın. Fransızca' da, tire açıktır: “GNU-Linux”. İspanyolca' da, bazen “GNU con Linux” deriz.
- Neden “Linux/GNU” yerine “GNU/Linux”?
-
Başlıca katılımcıyı ilk sırada söyleme doğru ve münasiptir. GNU' nun
sisteme katılımı Linux' tan sadece daha büyük ve Linux' tan evvel değişdir,
biz sadece bütün faaliyeti başlattık.
Fakat, eğer sisteme “Linux/GNU” demeyi tercih ediyorsanız, bu insanların GNU' yu tamamen atmalamak ve sanki bütün sistem Linux' muş gibi görmekten çok daha iyidir.
- Benim dağıtımım “Hede Hodo Linux” diye isimlendiriliyor;bu onun gerçek Linux olduğunu göstermez mi?
-
Bu “Hede Hodo Linux” dağıtımını yapan insanların genel hataları tekrar ettiği anlamına gelir.
- Benim dağıtımımın resmi ismi “Hede Hodo Linux”; dağıtımı “Linux” dışında herhangi bir şey ile isimlendirmek yanlış değil mi?
Eğer onlara “GNU” ' dan “Hede Hodo Linux” olarak değiştirmeniz için izin verilmişse, size de onu geri değiştirmenize ve dağıtımı “Hede Hodo GNU/Linux” olarak isimlendirmeniz için izin verilmiştir. Hatayı düzeltmek hatayı yapmaktan daha yanlış olamaz.
- Bireylerden istemek yerine Mandrake, Red Hat ve IBM gibi şirketlerden dağıtımlarını “GNU/Linux” olarak isimlendirmelerini istemek daha etkili olmaz mıydı?
-
Bu birinin ya da diğerinin seçimi değil— biz şirketlere ve organizasyonlara
ve bireylere kelimeyi yaymaya yardım etmeleri için talepte bulunuyoruz. Aslında,
o şirketlerin üçüne de sormuştuk. Mandrake bazı zamanlar “GNU/Linux”
terimini kullanıyor, fakat IBM ve Rad Hat yardım konusunda isteksizdi.
Bir idareci, “ Bu has bir ticari karardır; onu 'Linux' olarak isimlendirerek
daha çok para kazanmayı umuyoruz” dedi. Başka bir deyişle, o şirket neyin doğru
olduğunu umursamıyordu.
Biz onları değiştiremezdik, fakat biz bu yol kolay değil diye vazgeçecek cinsten değildik. Sizin hizmetinizde IBM ya da Red Hat kadar etkiniz olmayailir, fakat hala yardım edebilirsiniz. Hep beraber durumu şirketlerin “GNU/Linux” diye isimlendirerek daha fazla kar edeceği bir noktaya getirebiliriz.
- “GNU/Linux” ismini tamamen özgür olan yazılımlar olan dağıtımlar için ayırmak daha iyi olmaz mıydı? Neticede, bu GNU' nun ülküsü.
-
GNU/Linux sistemine özgür olmayan yazılım eklenmesinin yaygın uygulaması
bizim camiamız için büyük bir problemdir. Bu kullanıcılara özgür olmayan yazılımın
kaul edilebilir olduğunu ve onu kullanmanın “Linux” un ruhunun
parçası olduğunu öğretir. Bir çok “Linux” Kullanıcı Grupları
kullanıcılara özgür olmayan eklentilerin kullanımına yardım görevinin bir
parçası yapar, ve hatta satış memurunu gelmesi ve onlar için satış reklamı yapması
için davet edebilirler. GNU/ Linux “kullanıcılarına yardım etmek ” ( özgür
olmayan uygulamaları ve sürücüleri kullanmalarına yardım etmeyi de içeriyor) , ya da
özgürlük pahasına olsa bile sistemi daha popüler yapma gibi amaçlar ediniyorlar .
Soru bunu değiştirmek için nasıl uğraşılır.
GNU' yu Linux ile kullanan camianın çoğu kısmı neyin ne olduğunu idrak edemiyorlar, bu karıştırılmış sürümleri reddetmemiz için bize düşen, gerçekte GNU olmadıklarını söylemektir, kullanıcılara özgürlüğe daha çok değer vermeyi öğretmek değildir. Kastedilen mesajı alamayabilirler. Hemen bu sistemlerin GNU olduğunu asla düşünmedikleri yönünde cevap verebilirler.
Bu kullanıcılara özgürlük ile bağlantıyı görmeleri için yol gösterme kesinlikle terstir: onlara bütün bu sistemlerin sürümlerinin özellikle kullanıcılarının özgürlüğünün hatrına var olan sistem tabanlı olan GNU' nun sürümleri olduğu bilgisinin verilmesi. Bu anlayışla, dağıtımların uygun ve münasip “Linux sürümleri” olduklarını düşünmek yerine özgür olmayan yazılımı saptırılmış olarak içerdiğini, GNU sürümlerinin karıştırılmış biçimi olduğu şeklinde tanıtmaya başlayabilirler.
GNU Projesinin ülkülerini aktiviteleri için ana prensipleri olarak benimsemiş ve sistemi GNU/Linux olarak adlandırmış GNU/Linux Kullanıcı Gruplarına başlamak çok faydalıdır. Eğer çevrenizdeki Linux Kullanıcı Grubu yukarıda zikredilmiş problemleri içeriyorsa, size ya yönelimini ( ve adını) değiştirmek için grup içinde kampanya başlatmanızı ya da yeni bir grup başlatmanızı öneriyoruz. Daha yüzeysel hedeflere odaklanmış olan insanların görüşlerinde hakları vardır, fakat onların sizi de sürüklemesine izin vermeyin!
- Neden Linux' un bir GNU dağıtımı yapılmıyor ve GNU/Linux diye adlandırılmıyor?
-
Bütün “Linux” dağıtımları aslında çekirdeği Linux olan GNU sisteminin
sürümleridir. “GNU/Linux” teriminin amacı bu noktayı anlatmaktır.
Yeni bir dağıtım geliştirmek ve sadece “GNU/Linux” diye adlandırmak
üzerinde durduğumuz noktayı karmaşık hale getirir.
GNU/Linux dağıtımı geliştirmek adına, daha önce yaptığımız gibi, Debian GNU/Linux' un önceki gelişimine sermaye bulduk. Bunu yeniden yapmak şimdilerde faydalı gözükmüyor; çok fazla iş çıkar, ve yeni dağıtım diğer dağıtımlar üzerinden dayanıklı pratik getirileri olmadıkça, hiç bir amaca hizmet etmez.
gNewSense ve Ututo gibi, 100% özgür GNU/Linux dağıtımlarının geliştiricilerine yardım etmemiz yerine.
- Neden sadece “Linux GNU çekirdeğidir” demiyor ve “GNU” adı altında bazı varolan GNU/Linux sürümünü bırakmıyoruz?
-
1992' de Linux' u GNU çekirdeği olarak benimsemek iyi bir fikir olabilirdi.
GNU Hurd' ın işe koyulmasının ne kadaar süreceğini idrak etmiş olsaydık,
bunu yapmış olabilirdik. ( Eyvah, bunu sonradan anladık. ) hindsight.)
Eğer GNU/linux'un var olan bir sürümünü alıp onu “GNU” olarak yeniden etiketlemiş olsaydık, bu GNU sisteminin bir sürümünü yapıp onu “Linux” olarak etiketlemiş olmamız gibi olurdu. Bu doğru değildi, ve bu şekilde davranmak istemiyoruz.
- Eski günlerde GNU Projesi Linux kullanımına karşı çıkıp ayıplıyor muydu?
-
Biz Linux' u çekirdeğimiz olarak benimsemedik, fakat ayıplamadık
ya da karşı çıkmadık. 1993' te Debian GNU/Linux' un geliştirilmesinin
destekleme düzenlemelerini tartışmaya başladık.Linux ile kullanmak için
bazı GNU paketlerini değiştiren insanlarla işbirliği yapmak için araştırmalar da
yaptık. Onların değişikliklerini standart yayınlara eklemeyi istedik böylelikle
bu GNU paketleri kutudan çıktıkları gibi Linux ile birleşmiş bir şekilde çalışacaklardır.
Fakat değişiklikler genelde anlık ve taşınamazlardır; yükleme için temizlenmiş olmaları
gerekmektedir.
Değişiklikleri yapan insanlar bizimle işbirliği yapmaya biraz ilgi gösterdiler. Onlardan biri bize gerçekten GNU Projesi ile çalışmayla hiç ilgilenmediğini söyledi çünkü o bir “Linux kullanıcısıydı”. Bu bir darbe gibi geldi, çünkü GNU paketlerini diğer sistemlere yerleştiren insalar değişikliklerini yüklemek için genel anlamda bizimle çalışmak istediler. Henüz bu insanlar, evvela GNU tabanlı bir sistem geliştiren, bizimle çalışmayı istemeyen ilk ( ve hala hakikaten tek) gruptu.
GNU sisteminin bir sürümüne “Linux” demelerini gösteren ilk deneyimdi, ve bu karmaşıklık işimize engel oluyordu. Sisteme “GNU/Linux” demenizi istemek bu probleme, ve “Linux” yanlış isminden dolayı oluşan diğer problemlere yanıtımızdır.
- İnsanlardan GNU/Linux ismini kullanmalarını istemeden önce neden bu kadar çok beklediniz?
-
Aslında beklemedik. Bu konu hakkında gelişticiler ve dağıtıcılarla 1994 yılında özel olarak konuşmaya başladık, ve 1996' da daha umuma açık bir camia yaptık. Gerekli olduğu sürece de devam edeceğiz.
- GNU/[ad] geleneği GPL' lenmiş bütün programlara uygulanmalı mı?
-
Biz asla ferdi programları “GNU/[ad]” olarak göstermeyiz, Bir program GNU
paketi olduğunda, onu “GNU[ad]” olarak isimlendirmeliyiz.
GNU, işletim sistemi, bir çok farklı programdan yapılmıştır. GNU' daki bazı programlar GNU Projesi' nin bir parçası olarak yazılmıştır ya da özellikle ona katılmıştır; bunlar GNU paketleridir, ve biz genellikle isimlerinin içinde “GNU” yu kullanırız.
Bir programın katkıda bulunmasını istemeye ve GNU paketi yapmaya karar vermek geliştiricilere kalmıştır. Eğer bir program geliştirdiyseniz ve bir GNU paketi olmasını istiyorsanız, lütfen <gnu@gnu.org> a yazın, böylelikle biz de değerini ölçer ve ne yapacağımıza karar veriri
Her GPL alında yayınlanmış ferdi programa GNU ismini koymak doğru olmazdı. Eğer bir program yazar ve onu GPL altında yayınlarsanız, bu onu GNU Projesi yazdı ya da onu bizim için yazdınız anlamını vermez. Örnek olarak, çekirdek, Linux, GNU GPL altında yayınlandı, fakat Linus onu GNU Projesinin bir parçası olarak yazmamıştır— işini bağımsız yapmıştır. Eğer bir şey GNU paketi değilse, GNU Projesi onun için pay alamaz, ve isminin içine “GNU” koymak uygunsuz olur.
Karşıt olarak, içindeki her bir program için olmasa bile bütün olarak GNU işletim sistemi için baştan başa bir payı hakkediyoruz. Linux başlamadan yıllarca öncesinde, 1984' te başlayarak, sistem bizim azim ve inadımız sayesinde sistem olmuştur.
Linux' un popüler olduğu işletim sistemi temelde GNU işletim sistemi ile aynıdır. Tamamen aynı değildir, çünkü farklı bir çekirdeğe sahiptir, ama çoğunlukla aynı sistemdir. GNU' nun bir çeşididir. GNU/Linux sistemidir.
Linux o sistemin türevlerinde birincil olarak kullanılmaya devam ediyor— GNU/Linux sisteminin bugünkü sürümlerinde. Bu sistemlere kimliklerini veren merkezde GNU ve Linux' tur, bilhassa yalnız Linux değildir.
- GNU Unix' ten geldiğine göre, GNU “Unix”' i isminde kullanarak Unix' e pay vermemeli miydi?
-
Aslında, GNU' nun hiç bir şeyi Unix' ten gelmez. Unix tescilli yazılımdı
(hala öyle), bu yüzden onun herhangi bir kodunu GNU içinde kullanmak yasal olmayan
ir durum olurdu. Bu bir çakışma değildir; bu GNU' yu geliştirmemizin nedenidir:
Unix, ya da dönemin başka bir işletim sistemini kullanarak özgürlüğünüz
olmayacağı için, yerine koyabilecepşmiz özgür bir sisteme ihtiyacımız vardı.
Unix' ten herhangi bir program, ya da onların parçalarını bile kopyalamazdık;
her şey yeniden yazılmalıydı.
GNU' daki hiç bir kod Unix' ten gelmez, fakat GNU Unix - uyumlu bir sistemdir; bundan dolayı, GNU' nun bir çok fikirleri ve belirtimleri Unix' den gelmektedir. “GNU” ismi 70' lerde başlamış olan özyinelemeli kısaadların bir bilgisayar korsanı geleneğini izleyen Unix' e takdirini veren mizahi bir yoldur.
İlk özyinelemeli kısaad TINT' ti, “TINT Is Not TECO”. TINT' in yazarı TECO' nun başka bir yürütmesini ( zaten onlardan bir sürü vardı, değişik sistemler için) yazdı, fakat ona “birşeyyadadiğer TECO” gibi sıkıcı bir isim vermek yerine, akıllı ve eğlenceli bir isim düşündü. ( Bu da hacklemenin anlamıdır; oynamayı seven aklıllık.)
Diğer bilgisayar korsanları da bu isme o çok bayıldılar, biz bu yaklaşımı taklit ettik. Bazı mevcut programa çok benzeyen bir program yazıyorsanız (isminin “Klever” olduğunu farzedin), ona “MINK Is Not Klever” için “MINK” gibi özyinelemeli kısaadı verebildiğiniz bir gelenek haline geldi. Bu aynı ruh ile Unix için yeniden yerleştirmemizi “GNU's not Unix ” diye adlandırdık.
Tarihsel olarak, Unix' i geliştiren AT&T benzer bir sistemin isminde % 99 Unix' ten kopyalanmış bir sistemin isminde dahi “Unix” kullanarak hiç kimsenin ona pay vermesini istemiyor. AT&T aslında bu yolla “Unix”' e pay veren herhangi birine dava açmak için göz dağı verdi. Bu da Unix' in değiştirilmiş her bir sürümünün (her biri Unix kadar tescillidir) “Unix”' i içermeyen farklı isimlerinin olmasının nedenidir.
- “GNU/BSD” de diyebilir miyiz?
-
BSD sistemleri (FreeBSD, vb.) “GNU/BSD” sistemleri diye isimlendirmeyiz,
çünkü bu terim BSD sistemlerinin tarihiyle uyuşmuyor.
BSD sistemi 80'lerde özgür olmayan yazılım olarak UC Berkeley tarafından geliştirildi, ve 90' larda çzgür oldu. Bugün mevcut çzgür bir işletim sistemi hemen hemen ya GNU sisteminin bir çeşididir, ya da BSD sisteminin bir çeşididir.
İnsanlar bazen BSD' nin de GNU/Linux gibi GNU' nun bir çeşidi olup olmadığını soruyorlar. Değil. BSD geliştiricileri GNU Projesinin örneğinden esinlenerek kodlarını özgür yazılım yapmaya karar vermişlerdir, ve GNU eylemcilerinin açık baş vuruları onların başlamaları için ikna olmalarına yardım etmiş, fakat kodun GNU ile biraz örtüşmeleri vardır.
Bugün GNU sistemi ve onun değişik türlerinin bazı BSD programlarını kullanması gibi BSD sistemleri de bazı GNU paketlerini kullanır; fakat, bütün olarak bakılırsa, ayrı ayrı geliştirilmiş iki farklı sistemdirler. BSD geliştiricileri bir çekirdek yazıp GNU sistemine eklemediler, bu yüzden GNU/BSD gibi bir isim duruma uygun değildir.
GNU/Linux ve GNU arasındaki bağlantı daha yakındır, ve “GNU/Linux” isminin buna uygun olmasının nedenidir.
GNU' nun NetBSD' den çekirdek kullanan bir sürümü vardır. Geliştiricileri onu “Debian GNU/NetBSD” olarak isimlendirirler, fakat NetBSD parçalanmamış bir sistem olup sadece çekirdek olmadığı için “GNU/NetBSDçekirdeği” daha doğru olacaktır. Bir çok sistem GNU/Linux sistemi ile aynı olduğu için bu bir BSD sistemi değildir.
- Eğer GNU araçlarını Windows üzerine yüklersem, bu benim GNU/ Windows sistemi kullandığım anlamına mı gelir?
- “GNU/Linux” ile kastettiğimiz anlamın aynısında olmaz. GNU' nun araçları sadece GNU sisteminin GNU yazılımının bir parçasıdır, ve onların altında siz hala GNU ile ortak hiç bir kodu olmayan başka bir işletim sistemine sahip olacaksınız. Neticede, bu GNU/Linux' tan çok farklı bir durumdur.
- GNU' suz Linux sistemleri olamaz mı?
-
Çekirdek olarak Linux kullanan bir sistem yapmak mümkündür fakat
GNU tabanlı olmaz. Bana Linux içeren ama GNU sistemini içermeyen gömülü
geliştirmeler için kullanılan küçük sistemlerin varlığından söz edilmişti.
IBM bir vakitler Linux' u çekirdek olarak AIX' in içine koymayı planladığına
dair söylenti çıkardı; bunu yapmayı denemesi doğru ya da değilse de,
bu teorik olarak mümkündür. Değişik sistemleri isimlendirmeden ne gibi sonuçlar
çıkarabiliriz?
Çekirdeğin sistemin geri kalanından daha önemli olduğunu düşünen insanlar diyorlar ki, “ Her biri Linux' u içeriyor, öyleyse hadi hepsine Linux sistemleri diyin. ” Fakat bu sistemlerden herhangi ikisi büyük ölçüde farklıdırlar, ve onları aynı isimle çalmak aldatmacadır. ( Bu insanları çekirdeğin sistemin geri kalanından daha önemli olduğunu düşünme yoluna götürür, mesela. )
Küçük gömülü sistemlerde, Linux sistemin büyük bir kısmıdır; belki de “ Linux sistemleri” onlar için doğru isimdir. Linux'tan daha çok GNU olan GNU/Linux sistemlerinden çok farklıdırlar. Varsayımsal IBM sistemi herhangi birinden farklı olabilir. Bunun için doğru isim AIX/Linux olabilir: temelde AIX, fakat çekirdek olarak Linux. Farklı isimler bu sistemlerin nasıl farklı olduğunu kullanıcılara gösterir.
- Neden sistemi “Linux” olarak isimlendirip, her halükarda Linus Torvalds' ın camiamız için poster çocuğu rolünü güçlendirmiyoruz?
-
Linus Torvalds kendi amaçları için “poster çocuğu”dur
( bu kelime başka insanların seçimi, bizim değil ) , bizim değil.
onun amacı sistemi daha popüler hale getirmekti, ve topluluğa kazandırdığı
değerin sunduğu pratik getirilerde yattığına inanır. gücü, güvenilirliği ve
kolay kullanılabilirliği. O hiç bir zaman işbirliği için
özgürlüğü etik bir ilke olarak savunmadı, bu da halkın “Linux” ismini bu prensiple
bağdaştırmamasının nedenidir.
Linus açıkça özgür yazılım hareketinin ülküleriyle fikir ayrılılığını tayin eder. İşinde yıllarca özgür olmayan yazılımı geliştirdi ( ve “Linux”World gösterisinde geniş bir dinleyici kitlesine böyle söyledi), ve Linux çekirdeğinin dost geliştiricileri tarafından onunla birlikte üzerinde çalışmak maksadıyla açıkça özgür olmayan yazılım kullanması için davet edilmiştir. Daha ileri bile gitmiş ve mühendis ve bilim adamlarının bizim teknik çalışmamızın sosyal önemini göz önünde tutması gerektiğini tavsiye eden insanları azarlamıştır--toplumun atom bombasının geliştirilmesinden öğrendiği dersleri reddetmektir.
Öğrenmen güdüsü ve eğlenmek için özgür bir program yazmada hiç bir yanlış yoktur; bu nedenlerle Linus' un yazmış olduğu çekirdek camiamız için önemli bir katkıydı. Fakat bu güdüler GNU/Linux gibi tamamen bir sistemin var olmasının nedeni değildir, ve gelecekte özgürlüğümüzü güvence altına almayacaktır. Halk bunu bilmelidir. Linus' un görüşlerini ilerletmeye hakkı vardır; fakat, insanlar sorudaki işletim sisteminin özgürlüğün ülkülerinden yetiştiğinin, onun görüşlerinden yetişmediğinin farkında olmalıdırlar.
- Linus Torvalds da Linux' un sadece çekirdek olduğu fikrine katılıyor mu?
-
Bunu başlangıçta kabul etti. Evvelki Linux yayın notları diyor ki, “linux ile kullanılan bir çok araç GNU yazılımıdır ve GNU telif hakkı altındadır. Bu araçlar dağıtımda değiller - daha fazla bilgi için bana sorun ( ya da GNU' ya) ..
- Savaş zaten kaybedildi— topluluk kararını verdi ve biz onu değiştiremeyiz, bu yüzden neden hala bunun hakkında düşünüyoruz?
- Bu bir savaş değil, bu eğitimin ir sefererliği. Sisteme ne diyeceğimiz “topluluk” tarafından alınacak yalnız bir karar değil : her insan, her kuruluş hangi ismi kullanacağına karar verebilir. Başkalarının “GNU/Linux” demelerini sağlayamazsınız, ama sisteme kendiniz “GNU/Linux” demeye karar verebilirsiniz— böyle yaparak şu veya bu şekilde sonucu etkilemiş olursunuz.
- Topluluk kararını verdi ve biz bunu değiştiremeyiz, yani “GNU/Linux” desem ne değişecek?
- Bu her şey ya da hiçbir şey durumu değildir: doğru ya da doğru olmayan resimler daha çok ya da daha az şekilde farklı insanlar tarafından yayılmıştır. Eğer sisteme “GNU/Linux” derseniz, diğerlerine sistemin doğru tarihini, kökenini, ya da olma nedenini öğrenmeleri hususunda yardım etmiş olursunuz. Kendi kendinize yanlış isimlendirmeyi her yerde, bizim yapabileceğimizden daha fazla düzeltemezsiniz, ama yardım edebilirsiniz. Eğer sadece bir kaç yüz insan sizi “GNU/Linux” terimini kullanırken görürse, önemli sayıda insanı çok az çaba ile eğitmiş olursunuz. Ve onlardan bazıları bu doğruyu diğerlerine yayar.
- Sisteme “Linux” desek ve insanlara on dakikalık bir açıklama ile gerçek kökenini öğretsek daha iyi olmaz mı?
-
Eğer diğerlerine bu yolla açıklayarak bize yardım ederseniz, çabanızı
takdir ederiz, fakat bu en iyi yöntem olmaz. Bu sistemi “GNU/Linux”
olarak isimlendirmek kadar etkileyici olmaz, ve zamanınızı etkisiz olarak
harcar.
Etkisizdir çünkü batmaz, ve kesinlikle çoğalmaz. Açıklamanızı duyan insanlardan bazılarının dikkatini çekecektir, ve sistemin kökeninin doğru bir resmini öğrenebilirler. Sistem hakkında konuştukları zamanlarda diğerlerine açıklamayı tekrarlamaları muhtemel değildir. Muhtemelen onlar “Linux” diyeceklerdir. Özel bir niyet olmaksızın, doğru olmayan resmi yaymaya yardım edeceklerdir.
Etkisizdir çünkü biraz daha fazla zaman alır. “GNU/Linux” demek ve yazmak günde sadece bir kaç saniyenizi alacaktır, dakika değil, bu yolla daha fazla insana ulaşmaya el verir. Yazarken ve söylerken Linux ve GNU/Linux' u birbirinden ayırmak etkili olarak GNU Projesine yardım etmenin en kolay yoludur.
- Bazı insanlardan sisteme GNU/Linux demelerini istediğinizde size gülüyorlar. Neden kendinizi bu muameleye maruz bırakıyorsunuz?
-
Sisteme “Linux” demek insanlara sistemin tarihi ve varoluşunun nedeni hakkında
yanlış bir resim vermeye yöneltir. Ricamıza gülen insanlar büyük ihtimalle
yanlış resmi almışlardır— onlar bizim işimizin Linus tarafından yapıldığını düşünürler,
bu yüzden de pay istediğimizde de bize gülerler. Eğer doğruyu bilselerdi, muhtemelen
gülmezlerdi.
Neden insanların bazen bizimle alay etmesi riskini göz önüne alarak bu isteği yapıyoruz? Çünkü genellikle GNU Projesi' ne yardım eden faydalı sonuçları oluyor. Amacımıza ulaşmak için haksız küfürlerin riskini alacağız.
Eğer alaycı haksız bir durumun oluştuğunu görürseniz, lütfen tembel tembel oturmayın. Lütfen gülen insanlara gerçek tarihi anlatın. İsteğin haklı çıkarıldığını gördükleri zaman, duyarlı olanlar gülmeyi keseceklerdir.
- Bazı insanlardan sisteme GNU/Linux demelerini istediğinizde sizi kınıyorlar. Onları soğutarak kayetmiyor musunuz?
-
Fazla değil. Sistemi geliştirmedeki rolümüzü takdir etmeyen insanların
bize yardım etmek için önemli çabalar sarfetmesi muhtemel değildir.
Eğer özgür yazılım yayınlamak gibi, bizim amaçlarımızı ilerletecek şekilde çalışırlarsa,
bu büyük ihtimalle biz istediğimiz için değil, başka ilgisiz sebeplerden dolayıdır.
Aynı zamanda, diğerlerine işimizi başka birine yüklemeyi öğretirken, onlar
diğerlerinin yardımını toplamak için bizim yeteneğimizin ayağını kaydırırlar.
Zaten birlikte çalışılamayan insanları soğutmak hakkında telaşlanmanın bi önemi yoktur, ve büyük bir problemi bunu idame ettiren insanlarla kızdırmamak adına düzeltmekten vazgeçtirten kendi kendine bir mağlubiyettir. Bu sebeple, yanlış isimlendirmeyi düzeltmeye devam edeceğiz.
- Neye katkıda bulunmuş olursanız olun, işletim sistemini yeniden isimlendirmek kanuna uygun mudur?
- Biz hiçbir şeyi yeniden isimlendirmiyoruz; biz 1983' te duyurduğumuzdan beri sistemi “GNU” olarak isimlendiriyoruz. “Linux” olarak yeniden isimlendirmeye çalışan insanlar böyle yapmamalıdırlar.
- İnsanlara sistemi “GNU/Linux” diye isimlendirmeleri için zorlamak yanlış değil midir?
- Onları zorlamak yanlış olacaktır, ve biz uğraşmıyoruz. Biz sisteme “GNU/Linux” diyoruz, ve size de bunun için ricada bulunuyoruz.
- Niçin bütün sistemi “Linux” olarak isimlendiren insanlara dava açılmasın?
- Onlara dava açmak için geçerli sebepler yok, fakat biz konuşmanın özgürlüğüne inandığımız için, bu yolla yapmayı istemeyiz. Biz insanlardan sisteme “GNU/Linux” demelerini istedik çünkü bu yapılacak doğru şeydi.
- İnsanlardan sistemi “GNU” diye isimlendirmelerini talep etmek için GNU GPL' e bir şey koymanız gerekmez miydi?
- GNU GPL' in amacı özgür yazılımın tescilli sürümlerini yapanlardan kullanıcıların özgürlüğünü korumaktır. Sistemi "Linux" olarak isimlendiren kullanıcıların sık sık, özgür olmayan yazılımları GNU/Linux sistemleri ile paketlemeleri ya da bu gibi bir kullanım için özgür olmayan yazılım geliştirmeleri gibi, kullanıcıların özgürlüklerini sınırlayıcı şeyler yaptığı doğru olduğu halde, yalnızca sistemi "Linux" olarak isimlendirme işi, kendi başına, kullanıcıları özgürlüklerinden esirgemez. GPL' i insanların sistem için kullanabilecekleri ismi sınırlamak için kullanmak uygunsuz görünüyor.
- California Üniversitesi' ne pay vermek için orjinal BSD lisansının reklam gereksinimlerine itiraz ettiniz, GNU projesi için pay talep etmek ikiyüzlü bir durum değil midir?
- GNU/Linux ismini bir lisans gereksinimi yapmak ikiyüzlü olacaktır, ve biz de yapmadık. Biz sizden sadece hakettiğimiz payı vermenizi istedik.
- GNU GPL' e insanların sisteme “GNU” demelerini gerektirecek bir şey koymakta başarısız oldunuz, olanları hakkediyorsunuz; şimdi neden şikayet ediyorsunuz?
-
Soru çekişmeli genel ahlaki bir tartışma nedeninden ziyade
öngörüyor ki: eğer insanlar sizi onlara güzel davranmanız için zorlamazsa,
onlardan istediğiniz kadar faydalanabilmeye hak kazanmış olursunuz.
Başka bir deyişle, bunun doğruyu gerçekleştirebileceğini
varsayıyor.
Umarız bizim yaptığımız gibi bu tartışma nedeni olarak öne sürülenlerle ayrı düşüncede olursunuz.
- Bir çok insanın inandığı şeyi yalanlamasanız daha iyi olmaz mıydınız?
-
Büyük sayılarda insanlarla beraber yol alabileceğimizi düşünmüyoruz
çünkü yanlış yola sevkedilmişlerdir. Umuyoruz ki doğrunun önemli olduğuna
da karar vereceksiniz.
Birçok insan tarafından inanılan tescilli yazılımın yasak ve kabul edilebilir olduğu inancını inkar ederek asla özgür bir işletim sistemi geliştiremezdik.
- Bir çok insan ona “Linux” dediğine göre, bu onu haklı çıkarmaz mı?
- Biz bir yanlışın popülerliğinin onu hakikat yaptığını düşünmüyoruz.
- Bir çok insan doğrunun ya da yanlışın münakaşaları ile değil de, neyin uygun olduğu ya da kimin kazandığı ile ilgileniyorlar. Farklı bir yol ile onların desteğinden daha çok alamaz mıydınız?
-
Neyin uygun olduğu ya da kimin kazandığı ile ilgilenmek yaşamın ahlak
dışı yaklaşımlarındandır. Özgür olmayan yazılım bu ahlaksız yaklaşımın
bir örneğidir ve ondan kuvvet bularak büyümektedir. Bu yüzden uzun sürede
bu yaklaşıma boyun eğmek bizim için kendi kendini mağlup etmektir.
Doğru ve yanlış terimleri ile konuşmaya devam edeceğiz.
Umarız siz doğru ve yanlışı önemseyenlerden birisinizdir.